Om botsingen en ongelukken op het water te voorkomen, dien je je te houden aan het vaarreglement (International Regulations for Preventing Collisions at Sea). In principe gelden de volgende regels: Internationale en ook de nationale verkeersregels regelen het scheepvaartverkeer op de waterwegen. In de betreffende kustwateren kunnen ook aanvullende, soms uiteenlopende, regels gelden. Op nationale rivieren en kanalen gelden meestal nationale scheepvaartregels. Het volgende geldt echter wel: Iedere gebruiker moet zich dusdanig gedragen dat de veiligheid en het gemak van de scheepvaart op de waterwegen niet in het geding komen.


In het kader van de internationale regels ter voorkoming van botsingen moet elk vaartuig, door te zien en te horen, een goede uitkijk hebben. Je moet altijd een veilige snelheid aanhouden (afhankelijk van de verkeersdichtheid, zichtbaarheid en wendbaarheid), zodat de bestuurder, indien nodig, effectieve maatregelen kan nemen om een aanrijding te voorkomen. Alle manoeuvres om een aanrijding te vermijden moeten duidelijk herkenbaar, vastomlijnd en tijdig worden uitgevoerd.

Als er gevaar voor een botsing bestaat wanneer twee vaartuigen naderen, moeten zij zich hiervan bewust zijn en zich gedragen in overeenstemming met de relevante uitwijk- en vaarvoorschriften. Het vaartuig dat moet worden ontweken, moet de uitwijkmanoeuvre vroeg, grondig en duidelijk uitvoeren. De bestuurder moet eerst zijn koers en snelheid handhaven. Indien de bestuurder zijn verplichting niet nakomt, moet de bestuurder een aanrijding vermijden en manoeuvres uitvoeren.


De vaarregels:

Deze worden uitsluitend gedifferentieerd op basis van het type aandrijving van de vaartuigen. Er bestaan geen speciale rij- en verkeersregels voor sportvaartuigen, maar er zijn geen ontwijkende regels voor sportboten. Zij hebben volgens de KVR dezelfde rechten, maar ook dezelfde verplichtingen als de beroepsvaart. Vaartuigen die door motoren worden aangedreven, moeten wijken voor vaartuigen die door de wind worden aangedreven. In een inhaalmanoeuvre moet de inhaalmanoeuvre echter altijd de andere schepen vermijden, zonder rekening te houden met de gebruikte voortstuwingssystemen. 


Een differentiatie van de door de wind aangedreven vaartuigen wordt door het internationale KVR overgenomen, zodat bij een verdere interpretatie van de regels zowel de surfers als de kitesurfers als zeilschepen moeten worden geclassificeerd - daarom geldt het volgende Ontwijkingsregels voor zeilboten

- Als twee zeilboten niet aan dezelfde zijde de wind hebben, moet de boot met de wind vanuit bakboord wijken voor de andere zijde.

- Als twee zeilboten de wind van dezelfde kant hebben, moet de boot aan de bovenwindse kant uitwijken voor de boot aan de benedenwindse kant.
- Als het onduidelijk is voor de zeilboot met de windrichting aan bakboordzijde welke windrichting de tegenligger heeft. Moet deze de andere voorrang verlenenen.  


Vaarverboden: Voor surfers en kitesurfers geldt een tijdelijk vaarverbod 's nachts en met beperkt zicht. Daarnaast bevat de nationale verkeersregels in sommige kustlanden algemene vaarverboden voor de vaargeul. Ook is het gebruik van aangewezen badplaatsen voor surfers en kitesurfers volgens de nationale voorschriften verboden. Er moet speciale aandacht worden besteed aan badgasten en zwemmers.


Verboden gebieden:

Varen in verboden gebieden is over het algemeen verboden.


Natuurreservaat en nationaal park:

Het vaarreglement bevat verbodsbepalingen, tijdsbeperkingen en snelheidsbeperkingen. In de meeste gevallen geldt er een algemeen rijverbod in de aangewezen beschermingszones.